Sa maraming lalawigan ng Pilipinas, ang pagsukat ng lupa ay hindi lamang tungkol sa mga pormal na yunit tulad ng hektarya o metro kudrado. Ito ay may kinalaman sa mga lokal na termino na minana sa ating mga ninuno at ginagamit sa pang-araw-araw na transaksyon sa bukid.
💡 Mahalagang Paalala: Ang mga lokal na yunit ay maaaring mag-iba ng laki depende sa rehiyon, lalawigan, o maging sa barangay. Ang isang "Cavan" sa Nueva Ecija ay maaaring bahagyang naiiba sa isang "Cavan" sa Iloilo.
Mga Karaniwang Lokal na Yunit
🌾 Cavan
Ang pinakakaraniwang lokal na yunit ng lupa, na hinango mula sa dami ng binhi. Karaniwang tumutukoy ito sa lawak ng lupa na maaaring tamnan ng isang cavan (sukat ng volume) ng binhi ng palay.
Karaniwang Conversion: 1 Cavan ≈ 0.8-1.2 Hektarya
🌱 Topon
Karaniwang ginagamit para sa mas maliliit na lupain, na hinango sa salitang "itopon" o ibalot. Kadalasan itong tumutukoy sa lawak ng lupa na maaaring tamnan ng isang bungkos o balot ng binhi.
Karaniwang Conversion: 1 Topon ≈ 0.2-0.3 Hektarya
🏞️ Balita (o Lakang)
Karaniwang ginagamit para sa lupang sakahan, partikular na sa mga lugar na may irigasyon. Ang terminong ito ay nagmula sa tradisyonal na paraan ng pagsukat gamit ang hakbang.
Karaniwang Conversion: 1 Balita ≈ 0.4-0.6 Hektarya
Bakit Mahalaga ang Lokal na Kaalaman?
Ang pag-unawa sa mga lokal na yunit ay hindi lamang tungkol sa pagsukat ng lupa. Ito ay tungkol sa pagpapanatili ng kulturang agrikultura at pagtiyak na ang mga transaksyon sa lupa ay naunawaan ng lahat ng mga kasangkot, lalo na ang mga magsasaka na maaaring hindi bihasa sa mga pormal na sistema ng pagsukat.
Kapag bumibili o nagbebenta ng lupa sa mga lalawigan, ang mga presyo ay kadalasang ibinibigay sa bawat "cavan" o "balita" ng lupa. Ang pagkakaroon ng tool na ito ay makakatulong sa iyo na maunawaan ang tunay na laki ng lupang tinutukoy sa mga lokal na termino.
Paano Gamitin ang Converter na Ito
1. Pumili ng rehiyon na pinakamalapit sa iyong lugar. Ito ay mahalaga dahil ang mga conversion factor ay iba-iba sa bawat rehiyon.
2. Ilagay ang halaga na gusto mong i-convert. Maaari kang magsimula sa pormal o lokal na yunit.
3. Piliin ang yunit na pagmumulan at ang yunit na patutunguhan. Maaari kang mag-convert mula lokal patungong pormal o kabaliktaran.
4. I-save ang iyong mga conversion para magamit sa hinaharap, lalo na kung madalas kang gumagawa ng mga transaksyon sa lupa.
Ang tool na ito ay dinisenyo upang maging tulay sa pagitan ng mga pormal at tradisyonal na sistema ng pagsukat, na nagbibigay-daan sa mas mahusay na komunikasyon at pag-unawa sa sektor ng agrikultura ng Pilipinas.
